B1 Trung cấp Thì hoàn thành và quá khứ
Hiện tại hoàn thành vs quá khứ đơn Present perfect vs past simple
Mục tiêu bài học. Học xong bài này em chọn đúng giữa quá khứ đơn và hiện tại hoàn thành — chỗ khó nhất khi người Việt học thì.
Khi nào dùng
- Quá khứ đơn: việc đã xong, và câu có nêu thời điểm hoặc người nghe đã biết thời điểm.
- Hiện tại hoàn thành: việc đã xong nhưng không nêu khi nào, hoặc còn ảnh hưởng tới hiện tại.
- Cùng một sự việc có thể kể bằng cả hai thì, tuỳ vào điều em muốn nhấn mạnh.
Công thức
| Quá khứ đơn | Hiện tại hoàn thành | |
|---|---|---|
| Cấu trúc | V2 (went, saw) | have/has + V3 (gone, seen) |
| Thời gian | xác định: yesterday, in 2020, ago | không xác định: ever, never, before |
| Ví dụ | I saw him yesterday. | I have seen him twice. |
| Câu hỏi When | When did you arrive? | ✕ không dùng với When |
Các bước làm
- Tìm trong câu có mốc thời gian quá khứ không: yesterday, last…, ago, in 2020.
- Có → dùng quá khứ đơn, dù việc đó nghe có vẻ còn liên quan.
- Không có mốc nào → hỏi tiếp: việc này còn ảnh hưởng đến hiện tại không?
- Còn ảnh hưởng, hoặc đang nói về kinh nghiệm sống → hiện tại hoàn thành.
Cùng một việc, hai cách kể
| Câu | Thì | Điều được nhấn mạnh |
|---|---|---|
| I have lost my keys. | hiện tại hoàn thành | Bây giờ tôi không vào nhà được. |
| I lost my keys yesterday. | quá khứ đơn | Việc xảy ra hôm qua; hiện tại có thể đã tìm thấy. |
| She has gone to Hue. | hiện tại hoàn thành | Bây giờ cô ấy đang ở Hue. |
| She went to Hue last week. | quá khứ đơn | Chuyến đi đã xong, có thể đã về. |
Ví dụ
I have been to Ha Long Bay twice.Tôi đã đến vịnh Hạ Long hai lần.
I went to Ha Long Bay last summer.Hè năm ngoái tôi đi vịnh Hạ Long.
Have you ever eaten sushi?Bạn đã bao giờ ăn sushi chưa?
When did you eat sushi?Bạn ăn sushi khi nào?
She has just finished her report.Cô ấy vừa làm xong báo cáo.
She finished her report two hours ago.Cô ấy làm xong báo cáo hai tiếng trước.
Lỗi hay gặp
I have seen that film yesterday. → I saw that film yesterday.
Tiếng Việt dùng chữ đã cho mọi việc trong quá khứ nên học sinh không thấy vì sao phải đổi thì. Quy tắc cứng: có mốc thời gian thì dùng quá khứ đơn.
When have you arrived? → When did you arrive?
When hỏi về một thời điểm cụ thể, mà hiện tại hoàn thành thì không nêu thời điểm — hai thứ mâu thuẫn nhau.
She has left an hour ago. → She left an hour ago.
ago luôn đi với quá khứ đơn.
Mẹo nhớ
Trước khi chọn thì, hãy tìm mốc thời gian trong câu. Có mốc → quá khứ đơn, không cần nghĩ thêm. Chỉ khi không có mốc mới phải cân nhắc.
Tóm tắt
- Có mốc thời gian xác định → quá khứ đơn.
- Không nêu thời điểm, nói kinh nghiệm hoặc kết quả còn tới hiện tại → hiện tại hoàn thành.
- When…? luôn đi với quá khứ đơn.
Luyện tập bài này
Làm bài tập có giải thích từng câu, mini test và theo dõi tiến độ trên GrammUp.