B2 Trung cấp trên Thì và phối hợp thì
Phối hợp thì trong đoạn văn Tense consistency in discourse
Mục tiêu bài học. Học xong bài này em viết được cả một đoạn văn mà không nhảy thì tuỳ tiện, và biết khi nào đổi thì là hợp lý.
Khi nào dùng
- Viết đoạn kể chuyện, bài luận, thư từ — nơi mà lỗi nhảy thì bị trừ điểm nặng.
- Giữ người đọc bám được mốc thời gian.
- Chuyển thì có chủ đích khi cần lùi về trước hoặc kéo tới hiện tại.
Công thức
| Loại đoạn | Thì chủ đạo | Thì phụ trợ |
|---|---|---|
| Kể chuyện quá khứ | quá khứ đơn | quá khứ tiếp diễn (bối cảnh), quá khứ hoàn thành (việc trước đó) |
| Tả thói quen, sự thật | hiện tại đơn | hiện tại tiếp diễn (việc đang diễn ra) |
| Nối quá khứ với hiện tại | hiện tại hoàn thành | quá khứ đơn khi nêu mốc cụ thể |
| Kế hoạch tương lai | will / be going to | hiện tại đơn trong mệnh đề thời gian |
Các bước làm
- Trước khi viết, chọn mốc thời gian chính của đoạn: quá khứ hay hiện tại.
- Giữ thì chủ đạo đó cho các câu kể chính.
- Chỉ đổi thì khi có lý do rõ ràng: lùi về việc xảy ra trước, hoặc kéo sang hiện tại.
- Đọc lại cả đoạn, gạch chân mọi động từ và kiểm tra từng cái.
Ba lý do chính đáng để đổi thì
| Lý do | Thì chuyển sang | Ví dụ |
|---|---|---|
| việc xảy ra trước mốc | quá khứ hoàn thành | I was tired because I hadn't slept. |
| bối cảnh đang diễn ra | quá khứ tiếp diễn | It was raining when I left. |
| kéo tới hiện tại | hiện tại hoàn thành / hiện tại đơn | I have lived here since 2020. |
Ví dụ
Last week our class visited a museum. We left school at seven and arrived at nine.Tuần trước lớp tôi đi bảo tàng. Chúng tôi rời trường lúc bảy giờ và đến nơi lúc chín giờ.
I was tired because I hadn't slept the night before.Tôi mệt vì đêm trước không ngủ được.
I live in Ha Noi now, but I grew up in Hue.Giờ tôi sống ở Hà Nội, nhưng tôi lớn lên ở Huế.
It was raining when we left the house.Lúc chúng tôi ra khỏi nhà thì trời đang mưa.
My grandfather was a teacher for forty years. Now he spends his time gardening.Ông tôi làm giáo viên bốn mươi năm. Giờ ông dành thời gian làm vườn.
She says she is busy tomorrow.Cô ấy nói mai cô ấy bận.
Lỗi hay gặp
I went to the shop and buy some bread. → I went to the shop and bought some bread.
Hai việc nối tiếp trong cùng một mốc quá khứ thì phải cùng thì. Tiếng Việt không chia động từ nên học sinh dễ quên ở câu thứ hai.
When I arrived, she has already left. → When I arrived, she had already left.
Cả hai việc đều trong quá khứ → dùng had, không dùng has.
Yesterday I meet my old teacher and we talked for an hour. → Yesterday I met my old teacher and we talked for an hour.
Câu có yesterday, động từ đầu phải ở quá khứ.
Mẹo nhớ
Viết xong, đọc lại và gạch chân từng động từ. Nếu thấy một động từ lệch khỏi mốc chung mà em không giải thích được lý do, đó chính là lỗi.
Tóm tắt
- Chọn một mốc thời gian chính cho cả đoạn và giữ nó.
- Chỉ đổi thì khi có lý do: việc xảy ra trước, bối cảnh, hoặc kéo tới hiện tại.
- Đọc lại và kiểm tra từng động từ trước khi nộp bài.
Luyện tập bài này
Làm bài tập có giải thích từng câu, mini test và theo dõi tiến độ trên GrammUp.